Z Łyszkowic pod Monte Cassino (1903 -1944)

 

Z całą pewnością bitwa o Monte Cassino rozsławiła imię polskiego żołnierza i pokazała, że polska armia potrafiła podjąć ogromne ryzyko z wiarą i poświęceniem , że nie ma dla niej rzeczy niemożliwych.

'' oddaliśmy ducha Bogu, ciało Włochom, a serce Polsce''

Jednym z nich był st.strz.. Franciszek Oświęcimski, urodzony 3 października 1903 r. w Łyszkowicach pow. Łowicz .Służył w 17 Lwowskim Batalionie Strzelców, który wchodził w skład 5 Kresowej Dywizji Piechoty. Jego jednostka brała udział w najcięższych walkach o przełamanie niemieckiej linii Gustawa .Poległ 17 maja 1944 roku, w przeddzień ostatecznego zdobycia klasztoru przez polskich Żołnierzy .

Monte Cassino wraz z znajdującym się na wzgórzu klasztorem benedyktynów było w czasie II wojny światowej kluczową niemiecką pozycją obronną na tzw. linii Gustawa, mającą uniemożliwić aliantom zdobycie Rzymu. –Masyw Cassino, na którym stał klasztor, był kluczowym stanowiskiem w linii Gustawa, systemie połączonych niemieckich linii obronnych, biegnącym przez całą szerokość najwęższej części Włoch między Gaetą i Ortoną. Od stycznia do maja 1944 roku pod Monte Cassino zostały rozegrane cztery wielkie bitwy. Do pierwszych walk doszło 17 stycznia i, co ciekawe, już wtedy wzięli w nich udział polscy żołnierze z 1. Samodzielnej Kompanii Komandosów pod dowództwem mjr. Władysława Smrokowskiego. Jednak pierwsze natarcie, które przeprowadziły w połowie stycznia siły amerykańskie i brytyjskie, okazało się nieudane. Miesiąc później nie poradzili sobie w drugiej bitwie również żołnierze z Nowej Zelandii, wspierani przez żołnierzy hinduskich. Po kolejnym miesiącu ponowili atak, lecz i tym razem po trwającej 11 dni bitwie alianci wycofali się, wcześniej ponosząc ogromne straty. W nocy 12 maja 1944 r rozpoczęła się czwarta bitwa o Monte Cassino .Tuż po północy, po dwugodzinnym ostrzale artyleryjskim, polscy żołnierze rozpoczęli nocny atak na pozycje niemieckie. W walkach wzięły udział wszystkie jednostki 2. Korpusu Polskiego: 3. Dywizja Strzelców Karpackich, 5. Kresowa Dywizja Piechoty, 2. Samodzielna Brygada Pancerna. Niestety, naprzeciw nich stały elitarne jednostki niemieckie: 1. Dywizja Spadochronowa oraz 5. Dywizja Górska. Pierwsze natarcie wyprowadzone przez Polaków nie powiodło się i zostało okupione ogromnymi stratami – było to aż ok. 1,8 tys. poległych i rannych. W obliczu zaciętego oporu Niemców gen. Anders zrezygnował z ponawiania kolejnych ataków aż – jak ustalono – do wschodu słońca 16 maja. Data ta jednak, po konsultacjach, została przełożona na dzień później. Po ponowieniu natarcia, wieczorem 17 maja, polscy żołnierze wreszcie przełamali potężną siłę niemieckiej obrony pod strategicznie położonym Colle San Angelo .Polacy zdobyli szczyt, który był nie do zdobycia, przełamali linię Gustawa, a imię Polski było wówczas na ustach całego świata.

Kościół Świętego Ducha- 1908 r.

 

Najstarszą murowaną świątynią w Łowiczu jest bez wątpienia ,gotycki kościół pod wezwaniem Świętego Ducha , a  fundatorem kościoła , ten sam który sprowokował Ulricha von Jungingena do wypowiedzenia Polsce wojny 1409 r. przez Zakon Krzyżacki .Ufundował go oraz uposażył (przeznaczając dziesięciny arcybiskupie ze wsi Zielkowice oraz z Nowego Miasta Łowicza) arcybiskup metropolita gnieźnieński Mikołaj Kurowski, erygując przy nim 9 X 1404 r. parafię pw. Świętego Ducha. Jak czytamy w dekrecie erekcyjnym: uczynił to „zapobiegając potrzebom duchowym miasta i okolicy”

[...]Dawniej, w czasie uroczystości Matki Boskiej Pocieszenia, w oknie wieży dotąd będąca cyfra Imienia Maryi wieczorem bywała lampkami oświetlana , a po za nią amatorowie na instrumentach dętych przez parę godzin wygrywali różne pieśni religijne. Publiczność po ulicy spacerowała, pobożni zaś wstępowali do kościoła i modlili się[...] 

Przy zbiegu ulic Piotrkowskiej i Długiej w roku 1404 Mikołaj Kurowski, herbu Szreniawa, Arcybiskup gnieźnieński dogadzając potrzebom duchowym mieszkańców Łowicza, przed bramą krakowską, wzniósł drugi kościół parafialny. Kościół parafialny św. Ducha od lat dawnych, a może od czasu istnienia, miał zawsze Proboszcza i innych księży pod nazwą Prebendarz i Wikariuszów. Jego pierwszym proboszczem był Mikołaj z Rybna a ostatnim mianowanym przez Arcybiskupa gnieźnieńskiego, ks. Chrzeliński, zmarły r. 1792.

Fundator kościoła św. Ducha i kościoła z klasztorem 00. Dominikanów w Łowiczu , arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Kurowski herbu Szreniawa, ten sam który sprowokował Ulricha von Jungingena do wypowiedzenia Polsce wojny 1409 roku przez Zakon Krzyżacki . W gruncie rzeczy nie wiadomo, czy Kurowskiego tylko przypadkowo „poniosło„ czy raczej wykonywał ukryte instrukcje królewskie. Poselstwo przybyło do Malborka , krzyżackiej stolicy 1 sierpnia, Mikołaj Kurowski w towarzystwie wojewody kaliskiego Macieja z Wąsoszy i kasztelana nakielskiego Wincentego z Granowa. Po wymianie uprzejmości : Oburzony Kurowski powiedział: „Przestań straszyć nas mistrzu wojną litewską: jeśli ty bowiem wybierzesz się na Litwę, bądź pewnym, że król nasz Prusy zbrojno nawiedzi. Nieprzyjaciół Litwy my za swoich uważamy wrogów; na ciebie więc zwrócimy oręż, jeżeli Litwę zaczepisz”. Mistrz odpowiedział: ”Dziękuję ci, Ojcze Przenajwielebniejszy, że nie utaiłeś przede mną zamiarów twego króla. Ja twoją mową objaśniony i upewniony, raczej na głowę samą niż na członki cios mój wymierzę; ziemię osiadłą niż pustą, miasta i włości raczej niż łasy nawiedzić wolę; wojnę zamierzoną przeciw Litwie na królestwo Polskie obrócę. Sładniej bowiem mnie i zakonowi memu godzić przeciw głowie, niż nogi podcinać; radniej kraje zamieszkane i ludne, niżeli pustynie, lasy i ciernie wojować„

Zakon wypowiedział Polsce wojnę 6 sierpnia 1409 r.

Arcybiskup Mikołaj Kurowski ,kapituła gnieźnieńska wybrała go na to stanowisko 14 września 1402 r., a w 1403 r. dostał oficjalne zatwierdzenie na stolicy gnieźnieńskiej od papieża Bonifacego IX. Urodzony we wsi Kurowie pod Bochnią, był bliskim i zaufanym doradcą Władysława Jagiełły. W bitwie pod Grunwaldem wystawił dobrze uzbrojoną chorągiew , a wojsko jego postępowało za chorągwiami książąt Mazowieckich. Na dworze swym lubił wystawność i uroczystości, gonił za zbytkiem i zabawami, przepadał za muzyką. Krewnym dużo dopomagał, niekiedy ze szkodą kościoła. Królowa Anna oskarżyła go przed królem, że jej,, uchybił'', dowiedziawszy się o tym zarzucie, wyjechał do Glinian w celu usprawiedliwienia się przed Królem. Nie dojechał , po drodze w Kreczowie wstąpił na polowanie, spadł z konia i potłukł się tak dotkliwie, że niebawem zmarł w Ropczycach 7 września 1411 r

Jego ciało sprowadzono do Gniezna i pochowano w prezbiterium katedry gnieźnieńskiej.

Według legendy, Matka Boża ukazała się św. Monice, ubrana w czarny strój ze skórzanym pasem, w odpowiedzi na jej prośby o pomoc i pociechę po śmierci męża, Patrycjusza. Obiecała specjalną opiekę i pociechę Monice oraz wszystkim tym, którzy ku Jej czci noszą skórzany pas.Chociaż kult Matki Bożej Pocieszenia wiąże swe powstanie z zakonem augustiańskim, bardzo szybko rozszerzył się na cały Kościół i jak widać trafił też do Łowicza gdzie w kościele orkiestra amatorska na instrumentach dętych przez parę godzin wygrywała różne pieśni religijne. Publiczność po ulicy spacerowała i słuchała, pobożni zaś wstępowali do kościoła i się modlili .

W roku 1897 w parafii dusz 5,434.

[...]Od roku 1889 istnieje przy kościele orkiestra amatorska, zorganizowana i wyuczona od najpierwszych początków nauki muzyki dzięki wytrwałej i bezinteresownej pracy zdolnego muzyka-organisty, p. Kazimierza Papiewskiego. Skład orkiestry przeważnie stanowią chłopcy i starsza młodzież ze wsi tejże parafii oraz kilku młodych rzemieślników z miasta; prym trzyma syn organizatora, p. Franciszek Papiewski, zdolny i obiecujący muzyk. Nieprzyjazne okoliczności, jak częsty ubytek członków orkiestry ze wsi przez ustalanie się ich losu lub opuszczanie miasta przez młodzież rzemieślniczą, nie zrażają niestrudzonego nauczyciela, który na nowo z innymi rozpoczyna taką samą mozolną naukę. Instrumenty są osobistą własnością członków i p. Papiewskiego, a kontrabas za 42 ruble kupiony z chętnych składek gospodarzy ze wsi, z których młodzież do orkiestry należy. Komplet zawsze jest z 14 do 16 osób i składa go: 8 skrzypiec, 3 trąbki, 2 klarnety, 2 flety i kontrabas. Muzyka ta wykonywa na chórze przy śpiewie 4-głosowym msze, nieszpory i inne utwory kościelne[...]

Zakon wypowiedział Polsce wojnę 6 sierpnia 1409 r.

26 z kolei wielki mistrz Ulrich , architekt konfliktu Zakonu Krzyżackiego z Najjaśniejszą Rzeczpospolitą pewien był wygranej. Za niespełna rok ,15 lipca na polach Grunwaldu straci głowę i kilka członków ....203 braci-rycerzy, spośród 250 w bitwie uczestniczących.

Na polach Grunwaldu doszło do jednej z największych bitew w dziejach średniowiecznej Europy ,która złamała raz na zawsze potęgę militarną zakonu krzyżackiego.